İşletmenin Ekonomi İçindeki Yeri ve Çevresi

Hücre ve hücre gruplarından oluşan insan vücudu gibi, ekonomi de değişik işlevleri bulunan (farklı mal ve hizmetler üreten) değişik büyüklükteki işletme veya işletme gruplarından meydana gelir. Birey ve birey gruplarının ihtiyaçlarını (taleplerini) karşılamak üzere işletmelerin ürettikleri ve piyasaya sundukları mal ve hizmetler toplamına arz, bu mal ve hizmetleri satın almak üzere bireylerin belirli bir satın alma gücü ile desteklenen isteklerine talep adı verilir. Satın alma gücünü temsil eden ve işletmelerle müşterileri arasında mal ve hizmet değişimini (alışverişini) sağlayan araca para adı verilir.

“Mal ve hizmet pazarı” ile “üretim faktörleri veya öğeleri pazarı” arasında yer alan işletmeler, bir yönüyle üretici diğer yönüyle de tüketici olarak iki yönlü işlev icra ederler. İşletmeler ürettikleri mal ve hizmetleri pazara sunarken (üretici) satıcı, bu mal ve hizmetleri üretmek için üretim faktörleri olan doğal kaynak (hammadde), sermaye ve iş gücünü tedarik ederken (tüketici) alıcı konumunda bulunurlar.

İşletmeler, üretim pazarından temin ettikleri üretim faktörleri yardımıyla üretime karar verirken, bir bakıma her ekonomik sistemin cevaplandırması gereken üç temel soruyla muhatap olurlar. Bu sorular; hangi mal ve hizmetlerin ne miktar- da ve nasıl (hangi üretim teknikleriyle) üretileceği ile ilgili sorulardır. Neyin veya hangi mal ve hizmetlerin üretileceği sorusu, tüketicilerin zevk, tercih ve eğilimlerinin saptanmasıyla çözümlenecek bir sorudur.

Tüketicilerin tercih ettikleri mallardan ne miktarda üretileceği sorusunun cevabı ise müşterilerin veya tüketicilerin bu mal ve hizmetler için ödemeye hazır oldukları satın alma gücünün toplam miktarı ile kabule hazır oldukları üyatların düzeyi tarafından belirlenecektir. Malların nasıl üretileceği sorusu, bir teknoloji ve yöntem sorunu olup işletmeci tarafından cevaplandırılması gerekir.

Burada karşımıza üretim teknolojisi -emek ve/veya sermaye yoğun- çıkmaktadır. Bir üretim süreci veya mal diğerleriyle karşılaştırıldığında daha fazla emek faktörünün kullanımını gerektiriyorsa bu tür üretim sürecine emek yoğun teknoloji, mala da emek yoğun mal adı verilir. Örneğin` tekstil üretimindeki emek/sermaye oranı, makine üretimindeki emek/sermaye oranından daha yüksek ise tekstil üretim teknolojisinin emek yoğun teknoloji olduğu söylenecektir. Kuşkusuz aynı şey tersinden söylenirse, makine imalat teknolojisinin tekstile göre sermaye yoğun olduğu söylenecektir.

Genellikle işletmelerin kullandıkları üretim teknolojilerinin faktör yoğunluğu, faktör fiyatlarına bağlıdır. Örneğin bir toplumda emek bol ve sermaye kıt bir üretim faktörü ise teknolojik gelişme daha çok emek ve daha az sermaye kullanımı yönünde olacaktır. Az gelişmiş ülkeler, içinde bulundukları kronik işsizlik sorununa çözüm bulmaya çalışırken emek yoğun üretim teknolojileri tercih etme durumunda kalabilirler. Ancak, işletmeler bazen iç ve dış pazarlarda rekabet edebilmek ve tüketicilerin talep edebilecekleri yüksek teknoloji ürünü mal ve hizmetleri üretebilmek için ülkede emek bol ve ucuz olsa bile, faktör donanımı tercihlerini sermaye yoğun üretim teknolojilerinden yana kullanmak durumunda kalabilirler. Ülkemizde de son yıllarda pek çok alanda bu durumun örneklerini görmek olanaklıdır.

İşletmeler, ekonomik sistem içinde işlevlerini yerine getirmeye çalışırken çıkarları, amaçları ve beklentileri birbirinden farklı çok sayıda grupla etkileşim hâlinde bulunurlar. Bazen işletmelerin yakın, bazen ulusal ve bazen de uluslararası çevrelerinde faaliyet gösteren bu çıkar gruplarının amaç ve beklentileri iyice bilinmeden ve bunlar işletmenin amaçlarıyla uyumlaşt’ırılmadan işletmelerin başarı sağlamaları çok zordur. Tablo 1.1’de sıralananlar, işletmelerin yanı sıra girişimcilerin de çevresini oluşturmaktadır.

 

isletmenin-cevresinde-yer-alan-unsurlar

Tablo 1.1

 

Eğitim kategorisi içerisinde yer alan diğer makalelerimizi incelediniz mi? Sizin için faydalı içeriklerin olabileceğini düşünüyoruz. ( Konu Linki )

Yazar Hakkında

AnonimProfesor {Profesor}[email protected]

Paylaşılmayan bilginin kimseye faydası yoktur.

Yorumlar


Sen de Yorumla!( Dikkat! Yorum bildirimlerinden anında haberdar olmak için lütfen doğru mail adresi giriniz.)